یکی از مفاهیم مهمی که باید در خصوص آن صحبت شود، عبارت و مقوله فن بیان است. در این مطلب تصمیم داریم در خصوص معنا و مفهوم فن بیان بیشتر صحبت کنیم و بگوییم فن بیان چیست ؟

مطمئناً شما هم کلمه فن بیان را زیاد شنیده اید، خیلی ها می گویند، فلانی فن بیان خوبی دارد یا فلان فرد، خیلی خوب حرف میزند. برخی هم عقیده دارند توانایی زیبا صحبت کردن و داشتن یک فن بیان خوب، کاملاً ذاتی است. اما واقعاً فن بیان چیست و چه تعریفی دارد؟

فن بیان چه چیزی نیست؟

قبل از اینکه به تعریف فن بیان بپردازیم و بگوییم فن بیان چیست ، بهتر است بگوییم فن بیان چه چیزی نیست تا ما هم دچار برخی از اشتباه ها نشویم.

فن بیان خوب به معنای پرحرفی نیست، برخی فکر میکنند اگر بتوانند زیاد حرف بزنند و زمان بیشتری را در جمع صحبت کنند و یا اینکه فرد حاضر جوابی باشند، یعنی فن بیان آنها خوب است، اما این تصور کاملاً اشتباه است. افرادی که توانایی گفتاری خوبی دارند، در زمان و مکان مناسب صحبت میکنند.

صدای خوب داشتن به معنای داشتن فن بیان خوب نیست. اگر کسی صدی خوب و زیبایی داشته باشد بدین معنا نیست که فن بیانش خوب است، این دو مقوله با یکدیگر متفاوت است.

فن بیان با سخنرانی متفاوت است. متاسفانه کتاب های بسیاری را با عنوان فن بیان می بینیم اما وقتی به محتوای آنها مراجعه می کنیم، صرفاً در خصوص سخنرانی صحبت کرده اند. سخنرانی مقوله ای جداست که یکی از پیش نیازها و ابزارهای مورد نیاز آن داشتن فن بیان خوب است. البته شاید باشند سخنران هایی که در ارتباطات شخصی و خانوادگی خودشان فن بیان و ارتباطات کلامی خوبی ندارند.

♦ پیشنهاد میکنم این مطلب را مطالعه نمایید: مقدمه ای بر مهارت های فن بیان و ارتباطات کلامی

تعریف فن بیان چیست ؟

فن بیان مهارتی است که به ما کمک می کند تا با تمام اجزای ارتباطی  خودمان (زبان گفتاری و تن گفتار)، در زمان و مکان مناسب، پیام مناسبی را به طرز صحیح به مخاطب خودمان منتقل کنیم، بگونه ای که مخاطب بصورت کامل متوجه پیام و محتوای کلام ما بشود.

با توجه به تعریف بالا باید سعی کرد با توجه به نوع مخاطب و سطح او، به گونه ای صحبت کنیم که بصورت کامل متوجه صحبت های ما بشود.

شاید شما هم دیده باشید یک فرد تحصیل کرده، بعنوان مثال یک پزشک، نمی تواند منظور صحبتش را بصورت کامل به مخاطب خودش که تحصیلات بالایی ندارد، منتقل کند.  لذا فردی را دارای فن بیان خوب می دانیم که بتواند با هر فردی در صورت نیاز، یک ارتباط موثر برقرار کند.

چرا داشتن فن بیان خوب مهم هست؟

• برای معرفی خودتان، محصولات و خدماتتان و… مهم است

• برای رسیدن به موفقیت الزامی است.

• زمان زیادی از روز صرف صحبت با دیگران می شود و در صورت داشتن فن بیان خوب، راحت تر می توانیم با دیگران ارتباط برقرار کنیم.

• می تواند احترام و ارزش برای شما به همراه داشته باشد.

• برای سخنرانی در جمع به آن نیاز دارید.

• برای انتقال صحیح مطالب و گفته ها به آن نیاز داریم.

• برای مهم بودن به آن نیاز داریم.

پیشنهاد می کنم این مطلب را هم مطالعه نمایید: مقدمه ای برمهارت های فن بیان و ارتباطات کلامی

خوب صحبت کردن ذاتی است یا اکتسابی؟

خیلی ها معتقد هستند که داشتن فن بیان خوب، امری ذاتی است و به ارث می رسه، اما یادگیری این مهارت بسیار کاربردی، اکتسابی هم هست.

اگر بخواهیم نگاه دقیقی داشته باشیم، سه موضوع بر فن بیان و خوب صحبت کردن ما تاثیر میگذارد،

• آموزش هایی که می بینیم (یادگیری)
• پدر و مادر و سبک تربیتی ما
• افرادی و جامعه ای که در آن بزرگ می شویم.

مورد اول برای همه یکسان است و تاثیر فوق العاده ای دارد، یعنی هر فردی با یادگیری مهارت های اصولی فن بیان، می تواند زیبا سخن گفتن را یاد بگیرد.

مورد دوم و سوم، بسته به شرایط افراد، متفاوت می شود، شاید شما هم دیده باشید که نحوه صحبت کردن، یک پسربچه بالاشهری با یک پسربچه پایین شهری، متفاوت است.

البته اگر شما در زمره افرادی هستید که گزینه اول و دوم را دارا هستید، باز یادگیری اصول فن بیان الزامی است، چرا که هرچه میزان یادگیری بیشتر باشد بر زیبایی و تاثیرگذاری بیان شما هم افزوده می شود.

پس می توان این قسمت را اینگونه جمع بندی کرد:

درست است که داشتن بیان و کلامی زیبا، می تواند ذاتی و یا بسته به تربیت و جامعه ای باشد که در آن بزرگ می شویم، اما نباید از مهم ترین عامل تاثیرگذار، یعنی یادگیری، که امری اکتسابی است، غافل شد.

اکثر انسان هایی که فن بیان خوبی دارند، این توانایی را بصورت اکتسابی و با یادگیری کسب کرده اند.

در خصوص پرحرفی هم صحبت فراوان است، اما ترجیح دادم این مطلب را با کلامی از مولای متقیان، امام علی علیه السلام تمام کنم که بسیار زیبا و گزیده بیان فرموده اند.

«سخن در اختیار تو بوده مادامى که آن را بر زبان جارى نکرده‏ اى،
ولى هرگاه سخن گفتى تو در بند آن گرفتار می ‏شوی؛
اکنون زبانت را همانند طلا و نقره ات حفظ کن؛
بسا سخنى که نعمتى را از انسان سلب مى‏ کند.
پس هر چه نمى‏ دانى از گفتن آن خوددارى کن.
هر کس پر حرف شد خطایش هم زیادتر مى‏ شود،»

یک پیشنهاد خوب برای یادگیری اصول و مهارت های فن بیان و ارتباطات کلامی.
برروی تصویر زیر کلیک نمایید.