خطای نابینایی ناشی از توجه در تصمیم گیری

مگر می شود یک غول روبروی ما ایستاده باشد و او را نبینیم؟ شاید یک عنکبوت کوچک یا حتی یک سگ از زیر نگاه ما رد شود، اما مگر ممکن است یک غول بزرگ را جلوی چشمان خود نبینیم؟ این موضوعی است که دو دانشمند آن را آزمایش کردند. دانیل سایمونز و کریستوفر کاربریس در […]

مگر می شود یک غول روبروی ما ایستاده باشد و او را نبینیم؟ شاید یک عنکبوت کوچک یا حتی یک سگ از زیر نگاه ما رد شود، اما مگر ممکن است یک غول بزرگ را جلوی چشمان خود نبینیم؟ این موضوعی است که دو دانشمند آن را آزمایش کردند.

دانیل سایمونز و کریستوفر کاربریس در یک محیط آزمایشگاهی نشان دادند که واقعا ممکن است انسان‌ها یک غول بزرگ را هم نبینند. روش آزمایش آنها را با هم مرور می کنیم:

فیلم یک بازی بسکتبال، به افراد مختلف نشان داده شد. یک تیم لباس سیاه و تیم دیگر لباس سفید بر تن داشتند. از مشاهده‌گران خواسته شد تعداد دفعاتی را که توپ بین بازیگران سفیدپوش رد و بدل می شود را بشمارند. آنها به دقت این کار را انجام دادند. هر بار رد و بدل شدن توپ از دست بازیگری به بازیگر دیگر، به دقت شمرده می شد.

بعد از پایان، هر یک از مشاهده گران تعداد دفعات جابجایی توپ را با دقت خوبی و حداکثر یک یا دو خطا، گزارش می کرد. اما اکثر مشاهده گران، یک چیز بسیار مهم تر را از قلم می انداختند. انسانی که لباس گوریل پوشیده بود، به وسط زمین می آمد، می ایستاد، بر سینه اش می کوبید و از جلوی تصویر رد می شد. دقیقا جلوی چشم هر فرد، یک گوریل بر روی سینه اش می کوبد و رد می شود. اما مشاهده گر آن را نمی بیند.

مشکل کجاست؟

این “نابینایی ناشی از توجه”، از جمله عواملی است که می تواند موجب شود ما بخشی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر روی تصمیم های خود را مورد توجه قرار ندهیم. اینکه به کجا نگاه می کنیم، تعیین می کند که چه خواهیم دید.

ما با توجه به چارچوبی که مورد استفاده قرار می دهیم، کور و نابینا می شویم. همانطور که هر شعبده بازی به تجربه آموخته است، وقتی انسانها بر روی یک موضوع متمرکز می شوند، علائم مهمی که در زمینه های دیگر مشاهده می کنند را نادیده می گیرند.

اکثر کسانی که برای بار دوم، فیلم بسکتبال را نگاه کردند معتقد بودند که این همان فیلم قبلی نیست. آنها احساس می کردند فیلم دستکاری شده، در حالی که این ذهن آنها بود که فیلم را به صورت دستکاری شده مشاهده می کرد.

در آزمایش فوق، مشاهده‌گران، چنان غرق وظیفه شمردن تعداد دفعات تغییر مکان توپ بودند که “غول میان صحنه” را ندیدند.

وقتی در تصمیمی غرق می شوید، خصوصاً در شرایطی که نیازمند تمرکز بسیار زیاد است، کمی فاصله بگیرید. نقطه تمرکز خودتان را تغییر دهید و بکوشید مسئله و مشکل را در چارچوب بزرگ‌تری ببینید. اینگونه بهتر می‌بینید و ممکن است غول‌هایی که ندیده بودید را اینبار، ببینید.